Hissettiğinize nasıl ad verirsiniz: bir duygu listesi

Bu InnerlyTests metni, sonda listelenen kaynaklara dayanılarak yapay zekâ ile üretilmiştir. İnceleme editoryaldir ve o da yapay zekâ ile yapılmıştır: Bu içeriği hiçbir psikolog ya da başka bir ruh sağlığı uzmanı gözden geçirmemiştir. Son güncelleme: 2026-10-26.

Bazen kötü ya da iyi hissettiğinizi bilirsiniz ama tam olarak ne olduğunu söyleyemezsiniz. Bu liste kelimeyi bulmanıza yardımcı olur. Korku ya da üzüntü gibi geniş bir gruptan başlar, daha kesin kelimelere ulaşırsınız. Her kelimenin yanında ne zaman sıkça ortaya çıktığına dair bir cümle vardır ve grupların çoğunda üzerine düşünebileceğiniz bir soru bulunur.

Bu sayfa bir test değildir ve hiçbir şeye tanı koymaz. Hiçbir şeyi yanıtlamanız ya da işaretlemeniz gerekmez: okumanız yeterli.

Ad vermek neden işe yarar (araştırmalar ne diyor)

Hissettiklerini kelimelere dökmek biraz yardımcı oluyor gibi görünüyor. 30 yetişkinle yapılan bir çalışmada, bir yüzdeki duyguya uygun kelimeyi seçmek, beynin duygularla ilgili bir bölgesi olan amigdaladaki etkinliği, duygu kelimesi içermeyen benzer bir görevden daha fazla azalttı (Lieberman ve arkadaşları, 2007). Başka laboratuvar çalışmalarında, hoş olmayan görüntülerdeki duyguyu adlandırmak katılımcıların bildirdiği sıkıntıyı biraz azalttı; hoş görüntüler karşısında adlandırmak ise hazzı biraz azalttı. Adlandırmak yalnızca zor duyguları değil, duyguları genel olarak yumuşatıyor gibi görünüyor. İlginç olan, katılımcıların adlandırmanın kendilerini daha kötü hissettireceğini düşünmesiydi (Lieberman ve arkadaşları, 2011).

Laboratuvar görüntülerinin dışında etki farklı görünebilir. Örümcekten çok korkan 88 kişiyle yapılan bir çalışmada, gerçek bir örümceğin karşısında ne hissettiğini yüksek sesle söyleyenlerin bir hafta sonra bedensel tepkisi daha düşüktü. Ancak bu kişiler, diğer gruplardakiler kadar korktuklarını söylediler (Kircanski ve arkadaşları, 2012).

Araştırmacılar, insanların hissettiklerini ne kadar ayrıntılı tarif ettiğini de inceliyor. Buna duygusal granülerlik ya da duyguları ayırt etme deniyor. Günlük tutulan bir çalışmada, hoş olmayan duygularını birbirinden daha net ayırt eden üniversite öğrencileri, özellikle bu duygular yoğun olduğunda, onlarla daha sık başa çıktıklarını bildirdi (Barrett ve arkadaşları, 2001). Duyguları fark etmek ve ifade etmek, Salovey ve Mayer'in (1990) duygusal zekâ kavramına dahil ettiği becerilerden biridir.

Sınırları bilmek işe yarar. 27 çalışmayı inceleyen bir derlemede, duyguları ayırt etme ile durumlarla iyi başa çıkma arasındaki bağ önemsizden küçüğe uzanıyordu (0,06 ile 0,15 arasında korelasyonlar) ve çalışmaların çoğu yalnızca bir ilişki gösteriyor, bir neden değil (O'Toole ve arkadaşları, 2020). Bu kesinliğin duygu kelime dağarcığını genişleterek geliştirilebileceğine dair ilk işaretler var, ancak bunun nasıl işleyeceği henüz test edilmeli (Kashdan, Barrett ve McKnight, 2015). Bunun gibi bir listeyi okumanın bir şey değiştirip değiştirmediğini kimse test etmedi. Listeyi tedavi olarak değil, düşünmeye yardımcı bir araç olarak kullanın ve duygusal zekânızı ölçmediğini bilin.

Nasıl kullanılır

Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız kendinize iki şey sorun: Hissettiğiniz şey daha çok hoş mu, hoş olmayan mı? Ve bedeniniz daha çok hareketli mi, durgun mu? Bu iki soru pek çok dilde duygu kelimelerini düzenler (Jackson ve arkadaşları, 2019) ve sizi şimdiden bazı gruplara yönlendirir.
Size en yakın görünen gruba gidin ve kelimeleri okuyun. Bir ya da iki tane seçin. Aynı anda birden fazlası doğru olabilir.
İsterseniz yazarak ya da yüksek sesle tamamlayın: “Şu an ___ hissediyorum, çünkü ___.” Söylemek, yazmak ve bir listeden seçmek, duyguları kelimelere dökmenin farklı yollarıdır (Torre ve Lieberman, 2018).
Doğru cevap yoktur. Gruplar bilimsel bir sınıflandırma değil, düzenlemenin bir yoludur; her kelimenin altındaki cümleleri de benzer kelimeleri ayırt etmenize yardımcı olsun diye biz yazdık. Bunlar tanım değildir.
Zor bir şeye ad vermek, başta duyguyu daha güçlü hissettirebilir. Bazı çalışmalarda bu, insanların kelimeleri kendilerinin bulması gerektiğinde oldu ve olumlu etki daha sonra geldi (Torre ve Lieberman, 2018). İstediğiniz zaman bırakabilirsiniz.

Sevinç ve sakinlik

Coşku: istediğiniz bir şey olmak üzereyken ya da sizin için önemli olan yeni bir şeye başladığınızda sıkça ortaya çıkar.
Eğlence: bir şey komik ya da hafif olduğunda ve gülesiniz geldiğinde sıkça ortaya çıkar.
Hoşnutluk: işler yeterince iyi gittiğinde ve o an daha fazlasına ihtiyaç duymadığınızda sıkça ortaya çıkar.
Gurur: sizin ya da yakınınızdaki birinin emek isteyen bir şeyi başardığı zaman sıkça ortaya çıkar.
Minnettarlık: birinden iyi bir şey aldığınızı fark ettiğinizde sıkça ortaya çıkar.
Umut: zor bir durumun olası bir çıkış yolu varmış gibi göründüğünde sıkça ortaya çıkar.
Rahatlama: bir endişe geçtiğinde ya da bir şey beklediğinizden daha iyi bittiğinde sıkça ortaya çıkar.
Huzur: hiçbir şey acilen dikkatinizi istemediğinde ve bedeniniz yavaşladığında sıkça ortaya çıkar.

Düşünmek için: Son günlerde, kısa bir süreliğine bile olsa, sizi biraz daha iyi hissettiren ne oldu?

Sıcaklık ve bağ

Sevecenlik: birine özen göstermek ya da onun yanında olmak istediğinizde sıkça ortaya çıkar.
Hayranlık: birinin yaptığı bir şeye ya da olduğu hâline çok değer verdiğinizde sıkça ortaya çıkar.
Şefkat: birinin acı çektiğini gördüğünüzde ve ona yardım etmek istediğinizde sıkça ortaya çıkar.
Güven: kendinizi korumanız gerekmeden birine güvenebileceğinizi hissettiğinizde sıkça ortaya çıkar.
Aidiyet: bir grubun parçası olduğunuzu ve orada olduğunuz gibi size yer olduğunu hissettiğinizde sıkça ortaya çıkar.

Düşünmek için: Son zamanlarda kimin yanında kendinizi rahat hissettiniz ve o kişi bunun için ne yaptı?

Şaşkınlık ve ilgi

Şaşkınlık: bir şey beklemediğiniz bir şekilde, iyi ya da kötü yönde gerçekleştiğinde sıkça ortaya çıkar.
Şok: güçlü ve beklenmedik bir haber ya da sahnenin ardından, tepki vermek zorlaştığında sıkça ortaya çıkar.
Merak: yeni bir şey dikkatinizi çektiğinde ve daha fazlasını anlamak istediğinizde sıkça ortaya çıkar.
Büyülenme: bir manzara ya da bir müzik parçası gibi, sizden daha büyük gelen güzel ya da uçsuz bucaksız bir şeyin karşısında sıkça ortaya çıkar.
Kafa karışıklığı: bilgiler birbirini tutmadığında ve ne düşüneceğinizi tam bilemediğinizde sıkça ortaya çıkar.

Düşünmek için: Son günlerde sizi ne hazırlıksız yakaladı ve hemen ardından ne hissettiniz?

Korku

Endişe: zihniniz hâlâ yaşanabilecek bir soruna tekrar tekrar döndüğünde sıkça ortaya çıkar.
Gerginlik: sınav, konuşma ya da sunum gibi önemli bir şeyden önce, çoğu zaman bedeninizdeki hislerle birlikte sıkça ortaya çıkar.
Kaygı: gündelik anlamıyla, bir şeylerin kötü gideceğini beklediğinizde, bazen tam olarak neyin olduğunu bilmeden sıkça ortaya çıkar. Bu, yalnızca bir uzmanın değerlendirebileceği bir kaygı bozukluğuyla aynı şey değildir.
Güvensizlik: üstesinden gelebileceğinizden ya da bulunduğunuz yere ait olduğunuzdan şüphe ettiğinizde sıkça ortaya çıkar.
Dehşet: güçlü ve yakın bir tehlike sezdiğinizde, bedeniniz kaçmak istediğinde ya da donup kaldığında sıkça ortaya çıkar.

Düşünmek için: Tam olarak neden korkuyorsunuz? Küçük ve somut bir sonraki adım var mı?

Yakınınızdaki birinden korkuyorsanız, bunu ciddiye almak abartı değildir. Güvendiğiniz biriyle konuşun ya da bir destek hizmetine başvurun.

Öfke

Sinirlenme: gürültü, gecikmeler ya da sözünüzün kesilmesi gibi küçük ve tekrarlayan rahatsızlıklarla sıkça ortaya çıkar.
Sabırsızlık: bir şey size göre olması gerekenden uzun sürdüğünde sıkça ortaya çıkar.
Engellenmişlik: emek verdiğiniz hâlde bir şey istediğinizin önüne geçtiğinde sıkça ortaya çıkar.
Kızgınlık: size ya da bir başkasına yapılan bir haksızlığı gördüğünüzde sıkça ortaya çıkar.
İçerleme: eski bir kırgınlık hiç çözülmediğinde ve onu hatırladıkça öfke geri geldiğinde sıkça ortaya çıkar.

Düşünmek için: Bu öfke sizin hangi sınırınıza ya da ihtiyacınıza işaret ediyor olabilir?

Öfke hissetmek, saldırgan davranmakla aynı şey değildir. Öfke birine ya da kendinize zarar verme isteğine dönüşürse yardım alın.

Üzüntü

Hayal kırıklığı: bir şey ya da biri umduğunuzun altında kaldığında sıkça ortaya çıkar.
Kırgınlık: sizin için önemli biri sizi incitecek bir şey söylediğinde ya da yaptığında sıkça ortaya çıkar.
Yalnızlık: çevrenizde insanlar olsa bile, istediğiniz bağı kuramadığınızda sıkça ortaya çıkar.
Yas: bir kayıptan sonra sıkça ortaya çıkar: bir insan, bir ilişki, bir plan, hayatın bir dönemi.
İsteksizlik: bir şeye başlamak ya da devam etmek için gereken isteği bulamadığınızda sıkça ortaya çıkar.

Düşünmek için: Neyi kaybettiniz ya da neyin eksikliğini hissediyorsunuz? Bunu kiminle konuşabilirsiniz?

Üzüntü ya da isteksizlik birkaç haftadır sürüyorsa veya gündelik hayatınıza ağır geliyorsa bir doktora ya da psikoloğa başvurun. Durumun kötüleşmesini beklemenize gerek yok.

Utanç ve suçluluk

Mahcubiyet: başkalarının önünde yaşanan tuhaf bir anın ardından sıkça ortaya çıkar ve genellikle çabuk geçer.
Utanç: başkaları sizde kötü bir şey görecekmiş gibi, saklanma isteğiyle birlikte sıkça ortaya çıkar.
Suçluluk: yanlış bir şey yaptığınızı düşündüğünüzde ve bunu düzeltmek istediğinizde sıkça ortaya çıkar.
Pişmanlık: neyi farklı yapabilirdiniz diye düşündüğünüzde sıkça ortaya çıkar.
Aşağılanma: biri sizi küçümsediğinde ya da alay konusu yaptığında, çoğu zaman da başkalarının önünde, sıkça ortaya çıkar.

Düşünmek için: Bir arkadaşınız aynı durumda olsaydı, onunla şu an kendinizle konuştuğunuz gibi mi konuşurdunuz?

Yakınınızdaki biri sizi sık sık aşağılıyor ya da küçümsüyorsa bu sizin suçunuz değildir ve destek almaya değer.

Düşük enerji

Hissettiğimiz her şey bir duyguya benzemez. Bazen bu, enerji ya da ilgi eksikliğidir.

Can sıkıntısı: yaptığınız şey dikkatinizi tutmadığında ya da bir anlamı yokmuş gibi geldiğinde sıkça ortaya çıkar.
Yorgunluk: bedensel ya da zihinsel bir çabadan sonra veya yeterince dinlenemediğinizde sıkça ortaya çıkar.
Bitkinlik: yorgunluk biriktiğinde ve dinlenmek artık yetmiyor gibi geldiğinde sıkça ortaya çıkar.
Kayıtsızlık: eskiden önemli olan bir şey artık sizi etkilemediğinde sıkça ortaya çıkar.
Boşluk: neredeyse hiçbir şey hissetmiyormuş gibi olma ya da anlamlı bir şeyin eksik olduğu hissi olarak sıkça ortaya çıkar.

Düşünmek için: Bu daha çok bedeninizle mi, zihninizle mi, yoksa çevrenizde olup bitenlerle mi ilgili?

Geçmeyen bir yorgunluk, keyif alamama ya da haftalarca süren bir boşluk hissi, bir doktorla ya da psikologla konuşmayı hak eder.

Karışık duygular

Çoğu zaman aynı anda birden fazla şey hissedersiniz. Bu yaygındır. ABD'de 800'den fazla yetişkinle yapılan bir çalışmada, kısa videolar izlenirken bildirilen duygular 27 türde toplandı, ancak aralarında keskin sınırlar yoktu (Cowen ve Keltner, 2017). Bazı kelimeler en baştan karışıktır:

Özlem: sevecenlik ile üzüntüyü bir araya getirir. Birini, bir yeri ya da hayatınızdaki bir dönemi özlediğinizde sıkça ortaya çıkar.
Kıskançlık: çoğu zaman birini ya da önemli bir şeyi kaybetme korkusunu öfke ya da güvensizlikle karıştırır. Kıskançlık kimseye bir başkasını kontrol etme hakkı vermez.
Nostalji: geçmişte kalmış güzel bir şeyi hatırladığınızda çoğu zaman sevinç ile üzüntüyü karıştırır.

Bir duygu çarkı mı arıyorsunuz?

En bilinen duygu çarkları, duyguları öğretmek ve konuşmak için kullanılan araçlardır. Örneğin “Feeling Wheel”, 1982'de bir transaksiyonel analiz dergisinde duygulara dair farkındalığı genişletecek bir araç olarak yayımlandı (Willcox, 1982). Hiçbir çark duyguların resmî haritası değildir ve bu liste de bunlardan birinin bir versiyonu değildir.

Liste biçimini iki nedenle tercih ettik. Duygular keskin sınırlar olmadan birbirine geçer (Cowen ve Keltner, 2017) ve ayrı dilimlere bölünmüş bir çizim bunu gizler. Ayrıca duygu kelimeleri her dilde tam olarak aynı anlama gelmez (Jackson ve arkadaşları, 2019). Bu yüzden bu listedeki bazı kelimeler, kelimesi kelimesine çevrilmek yerine dilden dile değişir.

Ne zaman yardım almalı

Bu liste bir tanı değildir ve bir ruh sağlığı sorununuz olup olmadığını söylemez. Korku, öfke ve üzüntü hayatın bir parçasıdır. Bir duygu çok yoğunsa, haftalardır sürüyorsa ya da uykunuzu, işinizi, okulunuzu veya ilişkilerinizi aksatıyorsa bir psikologla, bir hekimle ya da başka bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşun. Uzun zamandır hissettiklerinizi fark etmekte ya da anlatmakta çok zorlanıyorsanız da biriyle konuşmaya değer.

Kendinize zarar verme ya da yaşamınıza son verme düşünceleri geliyorsa veya kendinizi güvende hissetmiyorsanız hemen yardım isteyin: yakınınızda güvendiğiniz birine, yerel acil servislere ya da ülkenizdeki bir duygusal destek hattına başvurun. Böyle bir anda yardım istemek abartı değildir. Bu site tıbbi ya da psikolojik hizmet sunmaz.

Devam etmek için

Bir konu üzerinde düşünmeye devam etmek isterseniz, bu öz farkındalık testlerinin her biri 4 sorudan oluşur. Duyguları ölçmez ve hiçbir şeye tanı koymaz.

Yıpranma Sensörü: En çok kendinizde tanıdığınız şey yorgunluk ya da bitkinlikse, Yıpranma Sensörü duygusal yorgunluğunuz üzerine düşünmenize yardımcı olur; rehberi de bu yorgunluğun nereden gelebileceğine dair soruları ele alır.
İçsel Gürültü: Endişe kafanızda dönüp duruyorsa, İçsel Gürültü sizi düşünceleri tekrar tekrar zihinde evirip çevirme alışkanlığı üzerine düşünmeye davet eder.
Değer Radarı: Utanç ya da suçluluk sık sık ortaya çıkıyorsa, Değer Radarı sizi kendi değerinizi nasıl gördüğünüz üzerine düşünmeye davet eder.